ROTASYON

Kurumsal Çürümenin Panzehri Olarak "Rotasyon"

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu

72. Madde (Yer Değiştirme Suretiyle Atama): Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmaların; hizmetlerin verimliliği, personelin dengeli dağılımı ve kurumların özel yönetmelikleri çerçevesinde yapılacağını hükme bağlar.

Özellikle eğitim ve devlet mekanizmalarında rotasyon, sadece bir yer değiştirme değil; bir zihinsel, fiziksel, bireysel ve görsel tazelenme operasyonudur. 

İnsanoğlunun en büyük yanılgılarından biri, sahip olduğu geçici alanı ebedi sanmasıdır. Sürekli aynı yerde çalışanların işini aşırı sahiplenmesi kendi kurallarını oluşturması, mevzuat ve yönetmeliklerinin dışına çıkarak adeta devlet içinde devlet olması, aslında sadece bireysel bir ahlak uyarısı değil, aynı zamanda sosyolojik bir çürüme teşhisidir. Bu meyil, devlet memurluğu ve kamu yönetimi zırhına büründüğünde, karşımıza "kurumsal körlük" ve "statüko kibri" olarak çıkar.

Aynı kurumda, aynı odada veya aynı masada yıllar geçirmek, bir süre sonra o koltuğu hizmet aracı olmaktan çıkarıp kişinin kimliğinin bir parçası haline getirir. Psikolojide "alışma etkisi" olarak bilinen bu durum, bireyin çevresindeki eksiklikleri göremez hale gelmesine neden olur.

  Vizyon ve Misyonun İflası: kurumun girişinde koca koca desenli renkli tablolarda asılı kurumsal vizyon ve misyon lafta veya mazide en önemlisi demode görseller güncellenmeden: İlk yıllardaki heyecan, yerini "biz burada işleri hep böyle yapardık" muhafazakarlığına bırakır.

  Grup Düşüncesi Aynı kadroların uzun süre bir arada kalması, dışarıdan gelen her türlü yenilikçi fikri "tehdit" olarak algılayan kapalı devre bir topluluk yaratır.

 Bu, bilimsel gelişimin önündeki en büyük settir.

Güç Zehirlenmesi ve Faydacılık

Bir makamda kalıcı olduğunu hisseden bireyde, "tuğla üzerine tuğla koyma" derdi biter; mevcut tuğlaları koruma ve kendi iktidar alanını tahkim etme derdi başlar. Sonra bulunduğu ortamda faydacılık başlar, ticaret başlar, rüşvet başlar güvenilir kurumlar güvensiz olmaya başlar...

 Bu noktada kibir, profesyonelliğin yerini alır. Liyakat değil, "sadakat ve gruplaşma" ön plana çıkar. Aynı kurumda kökleşen yapılar, kaçınılmaz olarak denetimden uzaklaşır ve şeffaflığını yitirir. 

Kendi kurumun yetersizliğinin yerini paralel kurumlar almaya başlar tapu takip, dershane kurs, özel hastane, klinik…tapu emlakçıya, doktor özel kliniğe, öğretmen dershaneye, elektrik idaresi özel firmaya havale eder…

Dinamik Rotasyon Sistemi

Bilimsel yönetim ilkeleri, kurumsal canlılığın korunması için stratejik rotasyonu şart koşar. Her meslek grubunda ve her kademede uygulanacak zorunlu rotasyon şunları sağlar:

Farklı kültürlerden gelen memurlar, gittikleri kurumlara yeni "genler" taşır.

 Yeni bir göz, yıllardır süregelen hataları saniyeler içinde fark edebilir.

 Makamların "mülk" değil, "emanet" olduğu bilinci ancak değişimle diri tutulabilir.

Devlet memurluğu bir imtiyaz alanı değil, bir nöbet yeridir. 

Aynı okulda yıllarını geçiren bir eğitimcinin veya yöneticinin vereceği "yeni" hiçbir şeyi kalmamıştır; o artık sadece torpil ve ahbap-çavuş ilişkileriyle koltuk sahibi olan iş bilmez yöneticilerin yarattığı nitelik kaybı, kurumsal hafızayı yok ederek geçmişin tekrarıdır.

 Özellikle "Proje Okulu" adı altında başlatılan uygulamalarda, rotasyonun ve liyakatin bir kenara itilerek keyfi atamaların yapılması, bu eğitim kalelerini birer gelişim merkezi olmaktan çıkarıp kadrolaşma alanlarına dönüştürmemeli. 

Gelişmek, çağdaş medeniyetler seviyesine çıkmak istiyorsak; koltukların tozunu değil, sahiplerini liyakat sistemi ile değiştirmeli; zihinlerdeki prangaları rotasyonla kırmalıyız.

Ne demiş atalarımız tebdili mekanda ferahlık vardır…

Kalın sağlıcakla…