İl Müdürü Önalan: "Şehir İçinde Yeni Bir Şehir Oluşturduk"

Kanal 23 ekranlarında deprem sonrası yürütülen çalışmalarla ilgili önemli açıklamalarda bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Fatih Önalan,hem konut üretim sürecine hem de ihale iddialarına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
“2020’nin Sonucunu 2023’te Gördük”
2020’de yapılan konutların 2023 depremlerinde güvenilirliğini kanıtladığını belirten İl Müdürü  Önalan, “ Biz 2020’de yaptığımız çalışmaların neticelerini 2023’te gördük. Toplu Konut İdaresi vasıtasıyla yaptığımız konutlar, güvenilirlik testini asrın felaketinde verdi. O dönem hatırlarsınız, herkes Toplu Konut İdaresi’nde boş daire aramaya başladı. Satılık veya kiralık talepleri oldu; ancak kanun gereği bu konutlar satılamaz ve kiraya verilemez. Yapı denetime tabi olarak yaptığımız inşaatlarda ise herhangi bir hasar oluşmadı; çünkü tamamı yönetmeliğe uygun şekilde inşa edildi. Devletimiz bütün imkânlarıyla seferber oldu. Bir taraftan konut yapımı sürerken, diğer taraftan hasar tespit çalışmaları yürütüldü. 2020’de yaşadığımız sürecin aynısını 2023’te de yaşadık. Konutların yapımına hızlı bir şekilde başladık. Elazığ özelinde ifade etmek gerekirse, şehir içinde adeta yeni bir şehir oluşturduk. Sadece Yemişlik bölgesinde, şu anki adıyla Güneykent’te yaptığımız konutlarda yaklaşık 60 ila 65 bin insan yaşamaktadır. 2020 ve 2023 depremlerinde yaklaşık 41 bin konut inşa ettik. Bu sayıyı ortalama hane nüfusuyla çarptığımızda, 160 ila 170 bin insanı güvenli yapı stoklarına kavuşturmuş olduk. Elazığ’ın bir deprem gerçeği vardır. Fay hatlarının kesişim noktasında bulunan bir ilimizdir. Bu nedenle vatandaşlarımızı güvenli yapı stoklarına kavuşturana kadar çalışmalarımız devam edecektir ” ifadelerini kullandı.
“Elazığ’ın Bir Deprem Gerçeği Vardır ”
Yapı denetimine tabi olarak inşa edilen binalarda hasar oluşmadığını vurgulayan Önalan, "Elazığ özelinde ifade etmek gerekirse, şehir içinde adeta yeni bir şehir oluşturduk. Sadece Yemişlik bölgesinde, şu anki adıyla Güneykent’te yaptığımız konutlarda yaklaşık 60 ila 65 bin insan yaşamaktadır. 2020 ve 2023 depremlerinde yaklaşık 41 bin konut inşa ettik. Bu sayıyı ortalama hane nüfusuyla çarptığımızda, 160 ila 170 bin insanı güvenli yapı stoklarına kavuşturmuş olduk. Elazığ’ın bir deprem gerçeği vardır. Fay hatlarının kesişim noktasında bulunan bir ilimizdir. Bu nedenle vatandaşlarımızı güvenli yapı stoklarına kavuşturana kadar çalışmalarımız devam edecektir. Bunun adı yerinde dönüşüm olur, kentsel dönüşüm olur ya da afet konutları olur; ancak vatandaşlarımızı güvenli yapılara kavuşturmak zorundayız. Sosyal konut projeleriyle de bu adımları atmaya devam ediyoruz" dedi. 

"İhale Yöntemleri İl Müdürlüklerince Belirlenmez"
İhale yöntemleriyle ilgili eleştirilere de cevap veren Önalan, "İhale yöntemleri il müdürlüklerince belirlenmez; bakanlık tarafından belirlenir ve il müdürlüklerine bildirilir. İl müdürlüğü nezdinde gerçekleştirdiğim 13 paket elektrik ihalesi bulunmaktadır. Ayrıca 5 pakette içme suyu, kanalizasyon ve istinat duvarı gibi diğer altyapı işlerimiz vardır. Bu ihalelere ilişkin yöntemler bakanlıkça belirlenmiştir. İhale yöntemleri bakanlıkça belirlenir. Ödenekler buna göre gönderilir ve ardından ihaleler gerçekleştirilir. Buna karar verici ben değilim Vali Bey'de değil" şeklinde konuştu. 
Elektrik ihalelerinde ortalama tenzilat oranının %27,22 olduğunu açıklayan Önalan, Elazığ genelindeki ihalelerde ortalama kırımı ise %20,44 olarak duyurdu. Son 5 ihalede düşük kırımla işlem yapıldığı yönündeki iddiaları reddeden Önal, tüm verilerin EKAP ve ihale dergilerinde açık şekilde yer aldığını belirtti.
“Kanun en az 3 firmanın davet edilmesini öngörüyor. Biz ise ihalelerde ortalama 11 firma davet ettik” diyen Önal, 13 elektrik ihalesinde toplam 346 davet gönderildiğini, ancak bazı firmaların teklif vermediğini ifade etti.
Önalan ayrıca, %10 tenzilatla sonuçlanan bir ihaleyi, komisyon onayına rağmen vicdani olarak uygun bulmadığını ve yetkisini kullanarak iptal ettiğini açıkladı. Bu kararın da resmi kayıtlarda yer aldığını vurguladı.

Elazığ’ın Farkı: Dağınık Yapılaşma
Elazığ’daki ihalelerin diğer deprem bölgelerinden farklı olduğuna dikkat çeken Önalan, bunun en önemli nedeninin kırsaldaki dağınık yapılaşma olduğunu söyledi. Diğer illerde toplu alanlarda yoğun inşaat yapılırken, Elazığ’da köylerde 1-2-3 konut şeklinde dağınık yapım gerçekleştirildiğini belirtti. Bunun maliyetleri artırmasına rağmen yüksek tenzilat oranlarının yakalandığını ifade etti.
4.461 Hak Sahibi, 3.916 Konutta Denetim Sürüyor
Hak sahipliği sürecine ilişkin de bilgi veren Önalan, " 2020 depreminden kalan hak sahiplerimiz vardı. 2023 depreminde ise yaklaşık 1000 hak sahibimiz bulunmaktaydı. Köylerin afete maruz bölge ilan edilmemesi, köylerde yer seçiminin yapılamaması, vatandaşların talep formu süreçleri ya da hukuki nedenlerden dolayı AFAD’dan gelen listede yaklaşık 1000 konutluk bir hak sahipliği söz konusuydu. Bu listeyi de değerlendirerek toplamda 4.461 hak sahibimiz oluştu. Bunun yaklaşık 1000’i AFAD’dan gelen listeden eklendi. Elbette bu süreç zaman zaman değişkenlik gösterebilmektedir. Şu anda ilimizde konut inşaatına henüz başlamadığımız yaklaşık 350 konut bulunmaktadır. Ayrıca 3.916 konutun kontrollük ve denetim hizmetlerini yürüten, büyük bir özveriyle çalışan il müdürlüğü personelimiz vardır. Bu fedakâr arkadaşlarımız sayesinde süreç sağlıklı bir şekilde yönetilmektedir. 3.916 konutun bir kısmının kurasını çektik; kalan kısmını da kısa süre içerisinde tamamlayarak kura çekimlerini sürdüreceğiz. Ayrıca 2020’den kalan hak sahipleriyle birlikte şu anda yer seçimi yapılamamış 650 hak sahibimiz bulunmaktadır. Bunların yaklaşık 400’ü il ve ilçe merkezlerinden talepte bulunmuştur. Ancak 2020’de tanınan bazı haklar, 2023 sürecinde geçerli değildir. Elazığ'da il ve ilçe merkezişnde kırsdaldan aldığımız bir kişi bile yok. dolayısyla gelsinler bu vatandaşlarımız konutlarını bir an önce yapalım" açıklamlarda bulundu.