KURUMSAL ÇALIŞMALAR KİŞİSEL ALGIYA MI DÖNÜŞÜYOR? 13 BİN KADIN DENİLİYOR, SONUÇLAR NEREDE? YASEMİN AÇIK’IN BAŞARI TABLOSU SORGULANIYOR!

Genel

Geçmiş yıllarda ticari faaliyetleri hakkında ulusal basına yansıyan tartışmalarla gündeme gelen iş insanı Prof. Dr. Yasemin Açık, bu kez kadın girişimciliği projeleri, ödülleri ve kamuoyuna sunulan başarı rakamlarıyla gündemde. Beş yılda 13 bini aşkın kadına ulaşıldığı açıklanırken, desteklerden kimlerin yararlandığı, kaç kadının ekonomik olarak güçlendiği ve Elazığ’a ne kazandırıldığı soruları yanıt bekliyor.

İş insanı Prof. Dr. Yasemin Açık’ın kamuoyuna yansıyan faaliyetleri ve başarı açıklamaları, projelerin sahadaki sonuçları açısından tartışılması gereken soruları beraberinde getiriyor. Özellikle TÜRKONFED bünyesinde yürütülen kadın girişimciliği çalışmaları kapsamında açıklanan rakamlar ve alınan ödüller, başarının hangi ölçütlerle değerlendirildiği sorusunu gündeme taşıyor.

Geçmiş yıllarda ticari faaliyetleri ve şirketleri hakkında ulusal basında çeşitli iddialar yayımlanan Açık, söz konusu tartışmalara ilişkin açıklamalarda bulunmuştu. Bu iddiaların hukuki durumu ayrı bir değerlendirme konusu olurken, bugün gündeme gelen başlık ise kadın girişimciliği projelerinin gerçek sonuçları ve kamuoyuyla paylaşılan verilerin şeffaflığı.

13 bin kadın nerede, hangi destekten yararlandı?

TÜRKONFED yürütücülüğünde ve Türkiye İş Bankası desteğiyle hayata geçirilen “Girişimde Kadın Gücü” projesi kapsamında beş yılda 13 bini aşkın girişimci ve girişimci adayına ulaşıldığı belirtiliyor.

Ancak açıklanan bu rakamın ayrıntıları, projenin başarısını değerlendirmek açısından belirleyici.

Eğitim platformuna kayıt yaptıran kadınlarla finansman desteği alan, mentörlük hizmetinden yararlanan veya işletmesini büyüten kadınların aynı kapsamda değerlendirilmesi, projenin gerçek etkisini anlamayı zorlaştırabilir. Bu nedenle toplam erişim sayısının yanı sıra, her destek türünden yararlanan kadınların sayısının ayrı ayrı açıklanması gerekiyor.

TÜRKONFED’in 2024 tarihli açıklamasında, projenin ilk döneminde 5 bin 43 girişimci ve girişimci adayına ulaşıldığı; 49 kadına mentörlük, 40 kadına faizsiz kredi ve 26 kadına iş geliştirme desteği sağlandığı bildirilmişti.

Peki, beş yıllık toplamın ayrıntılı dökümü nerede?

Kaç kadın yalnızca eğitimlere katıldı, kaç kadın doğrudan destek aldı? Kaç girişim kuruldu, kaç işletme büyüdü, kaç yeni istihdam oluşturuldu? Destek alan işletmelerin ne kadarı faaliyetlerini sürdürüyor?

Bu soruların yanıtları ortaya konulmadan, yalnızca toplam katılımcı sayısı üzerinden kapsamlı bir başarı değerlendirmesi yapmak mümkün değil.

13 bin kadınlık başarı açıklaması yapılıyorsa, bu başarının ayrıntılı bilançosu da kamuoyuna sunulmalı.

Ödüller var, peki sahadaki karşılığı ne?

Kadın girişimciliği projeleri kapsamında alınan ödüller ve gerçekleştirilen etkinlikler, kamuoyundaki görünürlüğü artırıyor. Ancak görünürlük ile somut toplumsal fayda aynı şey değil.

Bir projenin ödül kazanması, kadınların ekonomik hayatında kalıcı bir değişim meydana geldiğini tek başına göstermiyor. Bunun ortaya konulabilmesi için işletmelerin sürdürülebilirliği, kadınların gelirlerindeki değişim, finansmana erişim ve yaratılan istihdam gibi göstergelerin açıklanması gerekiyor.

Ödüller hangi kriterlere göre verildi? Değerlendirme sürecinde hangi sonuçlar esas alındı? Projenin bağımsız bir etki değerlendirmesi yapıldı mı?

Bu soruların yanıtlanması, başarı iddialarının somut verilerle değerlendirilmesini sağlayacak.

Kamuoyuna sunulan başarı hikâyelerinin ödül törenleri, etkinlik fotoğrafları ve açıklamalarla sınırlı kalmaması gerekiyor. Çünkü toplumsal fayda iddiası taşıyan bir projenin gerçek başarısı, tanıtım faaliyetlerinin büyüklüğüyle değil, sahada oluşturduğu değişimle ölçülür.

Elazığlı kadın girişimciler bu başarı hikâyesinin neresinde?

Yasemin Açık’ın Elazığ ile olan bağı dikkate alındığında, kentteki kadın girişimcilerin söz konusu projelerden ne ölçüde yararlandığı özel bir önem taşıyor.

Elazığ’da kendi işini kurmaya çalışan, işletmesini büyütmek isteyen, finansman arayan ve üretim yapmak isteyen kadınlar bulunuyor. Ancak ulusal ölçekte açıklanan başarı rakamları, kentteki kadınların bu imkânlardan ne ölçüde yararlandığını tek başına ortaya koymuyor.

Elazığ’dan kaç kadın projeye katıldı? Kaçı mentörlük aldı? Kaçına finansman veya iş geliştirme desteği sağlandı? Kaç kadın işletmesini büyüttü? Kentte kaç yeni istihdam oluşturuldu?

Elazığlı kadın girişimciler bu projeden ne kazandı?

Bu sorunun yanıtı, kent özelinde açıklanacak verilerle ortaya konulmalı. Türkiye genelindeki toplam rakamların arkasında Elazığ’ın payı bilinmeden, projenin kentteki etkisine ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılamaz.

Elazığ’ın adı başarı hikâyelerinde geçiyorsa, Elazığlı kadınların elde ettiği sonuçlar da aynı açıklıkla ortaya konulmalı.

Kurumsal faaliyet mi, kişisel tanıtım mı?

Yasemin Açık’ın TÜRKONFED bünyesindeki görevleri, projelerdeki rolü ve kamuoyundaki görünürlüğü de tartışmanın bir başka boyutunu oluşturuyor.

Kurumsal projelerin tanıtılması ve yöneticilerin çalışmalarını kamuoyuna anlatması olağan. Ancak toplumsal fayda hedefiyle yürütülen projelerde kurumsal emeğin, destekçilerin ve sahada çalışan ekiplerin katkılarının ne ölçüde görünür kılındığı da önem taşıyor.

Projelerin sonuçları yeterince ayrıntılandırılmadan ödüllerin, başarı açıklamalarının ve temsil faaliyetlerinin ön plana çıkması, kamuoyunda doğal olarak şu soruyu doğuruyor: Projenin somut sonuçları mı daha fazla öne çıkarılıyor, yoksa projeyi temsil eden isimlerin görünürlüğü mü?

Bu sorunun yanıtı niyet okumayla değil, açıklanan veriler ve faaliyet raporlarıyla verilmeli.

Ancak bir gerçek var: Kişisel görünürlük, toplumsal faydanın ölçüsü değildir. Başarı iddiasının sağlamlığı, projenin kaç kişiye ulaştığından çok, bu kişilerin hayatında neyi değiştirdiğiyle anlaşılır.

Kamuoyunun yanıt beklediği sorular

Yasemin Açık ve TÜRKONFED yönetiminin açıklığa kavuşturması gereken başlıklar şöyle:

Beş yılda 13 bini aşkın kadına ulaşıldığı açıklamasının ayrıntılı dökümü neden kamuoyuna sunulmuyor?

Eğitim alan, mentörlük alan, finansman ve iş geliştirme desteği elde eden kadınların sayısı ayrı ayrı kaç?

Proje sonucunda kaç kadın işletme kurdu, kaç işletme büyüdü ve kaç kişiye yeni istihdam sağlandı?

Elazığ’da projeden yararlanan kadınların sayısı ve elde ettikleri sonuçlar nedir?

Projenin etkisini ölçen bağımsız bir değerlendirme raporu bulunuyor mu?

Alınan ödüllerin kriterleri ve ödüllendirme sürecinde esas alınan sonuç göstergeleri neler?

Kurumsal başarı ile kişisel görünürlük arasındaki ilişki kamuoyuna nasıl açıklanıyor?

Bu sorular, herhangi bir kişiyi peşinen suçlamak için değil, kamuoyuna sunulan başarı iddialarının doğrulanabilir sonuçlarla değerlendirilmesi için soruluyor.

Başarı açıklamak yetmez, sonuçları da göstermek gerekir

Kadın girişimciliği, yalnızca projeler ve ödüller üzerinden anlatılabilecek bir alan değil. Kadınların işletme kurabilmesi, işlerini sürdürebilmesi, finansmana erişebilmesi ve ekonomik bağımsızlıklarını güçlendirebilmesi gerekiyor.

Bu nedenle 13 bin kadına ulaşıldığı açıklanıyorsa rakamın kapsamı; ödüller kazanılıyorsa değerlendirme kriterleri; Elazığ’a katkı sunulduğu belirtiliyorsa kentteki somut sonuçlar açıklanmalı.

Kamuoyunun beklediği, yeni bir başarı duyurusundan ibaret değil. Beklenti; açıklanan rakamların, projelerin ve ödüllerin arkasındaki sonuçların ortaya konulması.

Soru açık: 13 bin kadına ulaşıldıysa, kaçının hayatı değişti ve Elazığ bu başarıdan ne kadar pay aldı?

Bu soruların yanıtı, açıklamalarla değil; ayrıntılı veriler, şeffaf raporlar ve doğrulanabilir sonuçlarla verilebilir.