Bilal Çoban: 17 Yıllık Mücadelede Şimdi Doğru Yeri Bulalım

Elazığ Çimento Fabrikası’nın şehir merkezinden taşınmasına yönelik yıllardır sürdürülen mücadelenin artık somut bir karar aşamasına gelmesinden memnuniyet duyduğunu belirten Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Prof. Dr. Bilal Çoban, fabrikanın yeni yerinin belirlenmesinde acele edilmemesi çağrısında bulundu.

Yaklaşık 17 yıldır Çimento Fabrikası’nın şehir dışına taşınması gerektiğini savunan Çoban, sürece katkı sunan Vali, milletvekilleri, Belediye Başkanı, siyasi parti temsilcileri, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlara teşekkür etti.

Çoban, asıl önemli konunun fabrikanın taşınacağı alanın doğru belirlenmesi olduğunu vurgulayarak, son günlerde gündeme gelen Tadım bölgesinin kapsamlı ve bilimsel kriterlerle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

MÜCADELE 2009 YILINDA BAŞLADI

Çoban, Çimento Fabrikası’nın şehir içerisindeki konumuna ilişkin çalışmalarının 2009 yılında başladığını belirtti. Fabrikanın üretim, istihdam ve şehir ekonomisi açısından öneminin inkâr edilmemesi gerektiğini ifade eden Çoban, buna karşın ağır sanayi faaliyetlerinin yerleşim alanlarının içerisinde kalmasının uzun vadede doğru olmadığını söyledi.

2011 yılında geniş katılımlı imza kampanyaları düzenlediklerini belirten Çoban, konunun zaman içerisinde Elazığ’ın ortak taleplerinden biri haline geldiğini kaydetti.

2012’DE KAPSAMLI RAPOR HAZIRLANDI

Çoban, Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi bünyesinde Ağustos 2012’de “Elazığ Altınova Çimento Fabrikası Durum Analiz Raporu ve Öneriler” başlıklı kapsamlı bir çalışma hazırladıklarını belirtti.

Raporda fabrikanın hava, toprak ve su üzerindeki etkilerinin yanı sıra insan sağlığı, tarımsal üretim ve hammadde taşımacılığı gibi başlıkların ele alındığını ifade eden Çoban, amaçlarının fabrikanın kapatılması olmadığını vurguladı.

Çoban, daha modern, üretim kapasitesi ve istihdamı yüksek bir tesisin, insan yaşamı ile ağır sanayiyi karşı karşıya getirmeyecek uygun bir alanda kurulmasını savunduklarını dile getirdi.

2014 yerel seçimleri öncesinde hazırladıkları “Başbakana Sesleniş” çalışmasında Çimento Fabrikası’nın taşınmasını Elazığ’ın çözüm bekleyen temel meselelerinden biri olarak gündeme getirdiklerini aktaran Çoban, 2017 yılında da Elazığ Sivil İnisiyatif Birliği çatısı altında çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.
Çoban, o dönemde kullandıkları “Çimento Fabrikası doğru zamanda, doğru yere taşınmalıdır” ifadesinin bugün de geçerliliğini koruduğunu belirtti.

2017 yılında Ankara’da Bakanlık düzeyinde gerçekleştirilen görüşmelerin ardından taşınma konusunda umut oluştuğunu ifade eden Çoban, ancak taşınma maliyetinin Elazığ Belediyesi ve dolayısıyla Elazığ halkının üzerine bırakılmasına yönelik finansman modeline karşı çıktıklarını söyledi.

FABRİKA ALANI İÇİN MİLLET BAHÇESİ ÖNERİSİ

Çoban, 2018 yılında fabrikanın boşaltacağı alanın geleceği konusunda da öneri sunduklarını belirterek, geniş alanın yeniden yoğun yapılaşmaya açılmak yerine Millet Bahçesi ve yeşil alan olarak değerlendirilmesini istediklerini ifade etti.2022 yılında hazırladıkları sanayi ve üretim çalışmasında da fabrikanın şehir içerisinde bulunmasını yeniden gündeme taşıdıklarını belirten Çoban, 2025 yılında taşınma konusunun tekrar gündeme gelmesiyle birlikte yapılan çağrılara destek verdiklerini kaydetti.

“AKSARAY’DAN ALIP BAŞKA BİR KÖYÜN KAPISINA BIRAKMAK İÇİN MÜCADELE ETMEDİK”
Çimento Fabrikası’nın şehir dışına taşınması konusunda artık önemli bir aşamaya gelindiğini belirten Çoban, yeni tartışmanın ise fabrikanın nereye taşınacağı noktasında yoğunlaştığını ifade etti.

Son günlerde Tadım bölgesinin yeni fabrika için değerlendirildiğine yönelik haberleri yakından takip ettiğini belirten Çoban, bölgede yaşayan vatandaşların tarım arazileri, yerleşim alanları ve çevresel etkiler konusunda dile getirdiği kaygıların dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Çoban, “Biz 17 yıl boyunca Çimento Fabrikası’nın oluşturduğu sıkıntıları Aksaray’dan alıp başka bir köyün kapısına bırakmak için mücadele etmedik.” ifadelerini kullandı.

Aksaray’da yaşayan vatandaşların temiz hava ve sağlıklı çevre hakkının Tadım’da yaşayan vatandaşlar için de geçerli olduğunu belirten Çoban, bir bölgedeki sorunu çözerken başka bir bölgede yeni bir sorun oluşturulmaması gerektiğini vurguladı.

“ÖNCE KRİTERLERİ BELİRLEYELİM, SONRA YERİ SEÇELİM”
Yeni fabrikanın kurulacağı alanın belirlenmesinde bilimsel ve çok yönlü bir çalışma yapılması gerektiğini belirten Çoban, Elazığ’ın gelecekteki gelişim yönünün de mutlaka hesaba katılması gerektiğini söyledi.

Çoban; tarım arazileri, su kaynakları, hâkim rüzgâr yönleri, emisyonların dağılımı, yerleşim alanları, hammadde kaynakları, ağır vasıta güzergâhları, demiryolu ve karayolu bağlantıları, jeolojik yapı ile yatırım ve işletme maliyetlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Bu kapsamda Valilik öncülüğünde Elazığ Belediyesi, Fırat Üniversitesi, ilgili kamu kurumları, meslek kuruluşları, şehir plancıları, çevre ve ziraat mühendisleri, jeoloji mühendisleri, halk sağlığı uzmanları ve fabrika teknik temsilcilerinden oluşan bir çalışma heyeti kurulmasını önerdi.

Çoban, alternatif alanların aynı kriterlerle değerlendirilmesini ve hazırlanacak çalışmanın kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

“TADIM EN UYGUN ALANSA VERİLERLE KONUŞURUZ”
Tadım bölgesinin yapılacak bilimsel incelemeler sonucunda en uygun alan olarak ortaya çıkması halinde buna karşı çıkmayacaklarını belirten Çoban, kararın önceden verilmemesi gerektiğini ifade etti.

Çoban, “Daha önce telaffuz edilmiş bir yer isminde ısrar etmek yerine, verilerin gösterdiği alanı tercih etmek gerekir” mesajını verdi.

Fabrika yönetiminin ekonomik gerçeklerinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Çoban; hammadde, enerji, ulaşım ve pazara yakınlığın üretim maliyetleri açısından önemli olduğunu, ancak kararın yalnızca bugünkü maliyetler üzerinden verilmemesi gerektiğini söyledi.

“ELAZIĞ’IN BİR YANLIŞINI DÜZELTİRKEN BAŞKA BİR YANLIŞ YAPMAYALIM”

Çoban, Vali, Belediye Başkanı, milletvekilleri, siyasi partiler, ilgili Bakanlıklar, Fırat Üniversitesi, meslek kuruluşları ve fabrika yönetimine çağrıda bulunarak, yaklaşık 17 yıllık mücadelenin son aşamasının aceleye getirilmemesi gerektiğini ifade etti.

Tadım’da yaşayan vatandaşların başka kesimlerle karşı karşıya getirilmemesi gerektiğini belirten Çoban, fabrikanın taşınmasını isteyenlerle bölgeye ilişkin kaygılarını dile getiren vatandaşların aynı ortak hedef etrafında buluşabileceğini söyledi.

Çoban, “Ben 2009 yılında ne söylediysem bugün de aynı yerdeyim; fabrikanın şehir merkezinden çıkarılmasını, üretimin devam etmesini, çalışanların işlerini korumasını, mümkünse istihdamın artmasını ve yeni fabrikanın Elazığ ekonomisine daha fazla katkı vermesini istiyorum.” dedi.

Çoban, açıklamasının sonunda ise kararın uzun vadeli düşünülmesi gerektiğini belirterek, “Elazığ’ın bir yanlışını düzeltirken başka bir yanlışın temelini atmayalım.” çağrısında bulundu.

Yeni fabrikanın öyle bir noktaya kurulması gerektiğini vurgulayan Çoban, Aksaray’da yaşayan vatandaşların rahat bir nefes alırken Tadım’da veya Elazığ’ın başka bir bölgesinde yaşayan insanların yıllar sonra aynı mücadeleyi yeniden başlatmak zorunda kalmaması gerektiğini ifade etti.